Qasja situacionale e lidershipit

 

Kjo është qasja apo teoria e tretë në botën e lidershipit. Sipas saj, lidershipi nuk ka të bëjë me tiparet apo sjelljet që duhet t’i ketë një lider. Ajo është diçka tjetër, diçka dinamike që ndryshon në vazhdimësi. Marrja e vendimit, sipas kësaj teorie, ka të bëjë me situatën dhe rrethanat ku gjendet një lider, kurse çdo lider varësisht nga gjendja, ka kërkesa dhe nevoja të veçanta. 

Edhe kjo teori ka nën-teori që rrjedhin prej saj dhe të cilat, që të gjitha, sillen rreth raporteve lider – pasues. Po kështu trajtojnë besueshmërinë e liderit tek pasuesit, strukturën e detyrave, mënyrat e vlerësimeve, metodat e punës, kriteret e performancës

Ne, duke u bazuar në rëndësinë që kanë këto ide, kemi përzgjedhur vetëm dy prej tyre, si më të rëndësishme, e të cilat janë: 

Teoria situacionale e Fidlerit

Sipas kësaj teorie, nuk ka ndonjë lloj i veçantë lidershipi i cili vlen për çdo kohë dhe çdo vend. Rrjedhimisht, lideri duhet të përshtatet me kushtet dhe rrethanat. Në fakt, përshtatja e rrethanave me stilin e lidershipit kushtëzohet me ekzistimin e tre faktorëve esencialë:  

Siç mund ta vërejmë nga grafiku, sa më të qarta detyrat aq më e lehtë bëhet zgjidhja e krizës dhe marrja e vendimit. Po kështu, kurdo që raportet e liderit me pasuesit të jenë të forta, sukseset do të jenë përtej pritshmërisë kurse lideri do të ketë mundësi të nxjerrë vendime për shpërblime apo ndëshkime, varësisht nga rasti dhe situata.  

Faktoret e teorise situacionale sipas Fidlerit :

  • Raportet ndermjet liderit dhe popullit

Respektivisht, sa eshte i pranuar prej pasuesve. Ky faktor ka rendesi pasi qe prej tij varet pergjigja e popullit ndaj vendimeve qe sjell dhe urdherave qe jep lideri.

  • Struktura e detyrave

Sa jane te qarta objektivat, puna dhe detyrat e ngarkuara vartesve dhe nepunesve. Pcrcaktimi i mcnyravc dhe metodave te puncs si dhe kritereve te performances.

  • Pushteti ekzekutiv i liderit

Cilat jane kompetcncat dhe gfare te drejtash ekzekutive gezon lideri ne motivimin me shpcrblimc, edukimin me ndeshkime, dhe delegimin e disa kompetencave.

 

Autor i kësaj teorie është hulumtuesi Robert House . Teoria pjesërisht mbështetet në idenë e parashikimit dhe motivimit, nëpërmjet ndihmës për pasuesit për të përcaktuar objektivat e tyre, sqarimit të mënyrave asistuese për realizimin e këtyre objektivave dhe eliminimin e çfarëdo pengese që mund të shfaqet në këtë rrugë. Që të realizojmë këto synime, atëherë ne kemi nevojë për një lider i cili shquhet për sjelljet dhe tiparet e mëposhtme që grafiku shpalos:   

Është kjo qasja e katërt përkitazi me lidershipin, esencën dhe elementet përbërëse të tij. Teoricienët bashkëkohorë çështjen e lidershipit e shohin si proces interaktiv ndërmjet liderit dhe pasuesve dhe si proces transformues nga një në një tjetër, respektivisht nga një gjendje e keqe në një gjendje më të mirë. E konsiderojnë si lidership karizmatik…

Gjatë shqyrtimit dhe analizimit të mendimeve dhe ideve të autorëve të kësaj qasje, ne, në fakt, gjejmë më shumë formalitete, gjegjësisht art në emërtime dhe tituj, ndryshe, esenca e lidershipit nuk ndryshon shumë nga qasjet paraprake. 

 

Prof. Dr. Hfz. Hajredin HOXHA

LIDERSHIPI I SUKSESSHËM (sipas vizionit kur’anor dhe studimeve bashkëkohore)


29 Teoria situacionale e Fidlerit (Fiedler Contingency Theory), Teoria e Hersit dhe Blanshardit (Herse & Blanchard Theory); Teoria e William Redinit (William Reddin Theory), Teoria shtegu – qëllimi (The Path – Goal Theory), etj.

30 Shih: Tevel-li el-kijade, f. 45-49; Hisham Talib, Delil et-tedrib el-kijadij, vep. cit., f. 52. Shih po kështu: Peter Northouse, Leadership – Theory and Pratice, p:115 – 137; Army Leadership: Be, Know, Do, – Part Three: Organizational and Strategic Leadership, 6-1.

31  Shih: Hisham Talib, Delil et-tedrib el-kijadij, vep. cit., f. 117. Shih po kështu: Tarik Suvejdan dhe Fejsal Bashurahajl, Sinaatu el-kaid, (Arabia Saudite: Mektebetu Xherir, ed. 3, 2004), f. 10-30.

Related Stories

Na ndiqni në Youtube

spot_img

Tema të tjera

Katekizëm bektashian 

  1-Nëse pyesin ç’është namazi, thuaju: Gatimi i gjërave të papjekura  طبخ الاشياء و الأطعمة الطازجة...

Mesatarja në çështjet civile dhe në marrëdhëniet shoqërore

  Imam Buhariu shënon, në Sahihun e tij, nga Enes Ibn Maliku: Pastaj erdhën tre veta...

MESATARJA, EKUILIBRI DHE MATURIA SI HAPAT MË TË DUHUR...

  Për ta luftuar dukurinë e shëmtuar të terrorizmit, të rinjve tanë dhe të gjitha...

Funksioni socio-edukativ

  1- Vargje të shumta të Kur’anit që merren me figura dinamike kanë theksuar shumë...

Funksioni psikologjik

  Kur’ani Fisnik është një libër jete dhe feje, që i drejtohet njerëzimit në perceptim...

Detyrat e lidhura me Tarikatin

  1 –Marrja e dorës së Pirit për pendesë (Kur’an, 3:98) 2- Të bërit murid nën...

Kategoritë më të popullarizuara

Comments